Nagrody Parlamentu Europejskiego

W gronie najważniejszych unijnych instytucji Parlament Europejski jest organem szczególnym, ponieważ wyłanianym w drodze bezpośrednich wyborów, w których głosować mogą wszyscy obywatele państw członkowskich Unii Europejskiej. Rola PE jest zatem nie do przecenienia. Widać ją choćby wtedy, kiedy przyjrzymy się jego uprawnieniom, w tym przede wszystkim kompetencjom z zakresu stanowienia prawa. Eurodeputowani nie ograniczają się jednak tylko do pracy nad legislacją, angażują się także w inne inicjatywy.

 

Sześciu finalistów, dwie nagrody

Dwie z nich są właśnie w toku, a do końca roku poznamy ich efekty. Obie bezpośrednio nawiązują do wartości, którymi w swoich działaniach kieruje się Parlament Europejski.

Pierwsza to Nagroda im. Sacharowa za wolność myśli. Wyróżnienie to, ustanowione w 1988 roku, przyznawane jest osobom, które wniosły szczególny wkład w walkę w obronie praw człowieka. Tym działaczom czy organizacjom, dzięki którym w codziennym pędzie zatrzymujemy się, aby zwrócić uwagę na przypadki naruszania tych praw, osobom które bronią praw człowieka i podstawowych wolności. Nagroda przyznawana jest osobom z całego świata, wspierając laureatów w ich działaniach. Nazwa nagrody pochodzi od nazwiska radzieckiego fizyka i dysydenta politycznego Andrieja Sacharowa, w zeszłym roku jej laureatem został ukraiński reżyser Ołeh Sencow.

 

Druga z parlamentarnych inicjatyw to Nagroda Filmowa LUX, której celem jest promocja europejskiego kina i zapewnienie mu szerszej dystrybucji. Nagroda ustanowiona została w 2007 roku, a przyznawana jest produkcjom filmowym mówiącym o wartościach ważnych dla wszystkich Europejczyków. Filmy finalistów wyświetlane są w ponad 50 europejskich miastach – podczas Dni Filmowych LUX – i na festiwalach filmowych, napisy do nich tłumaczone są na wszystkie języki urzędowe UE. W 2018 roku wyróżniony został film islandzkiego reżysera Benedikta Erlingssona pt. „Kobieta idzie na wojnę”, poruszający problem ochrony środowiska.

 

Parlament Europejski i prawa człowieka

Troska o poszanowanie praw przysługujących wszystkim ludziom jest jedną z podstawowych unijnych wartości, a także ważnym polem aktywności Parlamentu Europejskiego – tak w zjednoczonej Europie, jak i poza jej granicami. Europarlamentarzyści sprzeciwiają się naruszeniom praw człowieka między innymi za pośrednictwem działań ustawodawczych, obserwacji wyborów oraz włączania tej kwestii do zawieranych przez UE zewnętrznych umów handlowych.

Nagroda im. Sacharowa za wolność myśli jest jednym z przejawów tego zaangażowania, a także ważnym instrumentem wspierania działań w tym zakresie. Dziś znamy już trzech finalistów tegorocznej nagrody, wybranych 8 października przez parlamentarne komisje Spraw Zagranicznych i Rozwoju. To brazylijscy obrońcy praw człowieka, kenijskie uczennice i ujgurski ekonomista.

 

W gronie brazylijskich obrońców praw człowieka znalazły się trzy osoby: zamordowana w 2018 roku Marielle Franco, która stawała w obronie praw człowieka ciemnoskórych młodych ludzi, kobiet, mieszkańców biednych faweli i osób LGBTI; Raoni Metuktire walczący z wycinką lasów w Amazonii i broniący praw rdzennych mieszkańców tych terenów oraz Claudelice Silva dos Santos – brazylijska ekolog i obrończyni praw człowieka. Druga grupa finalistów to The Restorers, czyli pięć uczennic z Kenii (Stacy Owino, Cynthia Otieno, Purity Achieng, Mascrine Atieno i Ivy Akinyi), które wspólnie opracowały i-Cut, aplikację pomagającą dziewczynom radzić sobie z okaleczaniem żeńskich narządów płciowych. W gronie możliwych laureatów znalazł się też ekonomista – Ilham Tohti – walczący o prawa mniejszości ujgurskiej w Chinach. W 2014 roku został on skazany na dożywocie pod zarzutem separatyzmu.

 

Laureata Nagrody im. Sacharowa poznamy 24 października, jej wręczenie nastąpi 18 grudnia. Ostateczną decyzję podejmie Konferencja Przewodniczących, w skład której wchodzą Przewodniczący Parlamentu Europejskiego i liderzy grup politycznych.

 

Parlament Europejski i kino

Europejskie produkcje filmowe mają trudne zadanie, gdyż muszą zmagać się z przewagą konkurencyjną amerykańskiego kina. Aby je wesprzeć, UE pozwala wspierać produkcję, dystrybucję i promocję filmów środkami publicznymi, a także ustanowiła program Kreatywna Europa – na rzecz rozwoju sektora kultury i kreatywnego. Dzięki niemu europejskie kino uzyska wsparcie w wysokości ponad 800 mln EUR. Wspomniany program pomaga także finansowo kinom wyświetlającym filmy niezależne, który mogą m.in. zaopatrzyć się w nowoczesny sprzęt cyfrowy.

Tegorocznych finalistów Nagrody Filmowej LUX poznaliśmy 23 lipca. Są to:

 

  • dokument pt. „Kto zabił sekretarza generalnego ONZ?” duńskiego reżysera Madsa Brüggera, który opowiada historię śmierci Daga Hammarskjölda, szwedzkiego Sekretarza Generalnego ONZ. Zginął on w podejrzanej katastrofie lotniczej w 1961 roku, a wokół tego wydarzenia wyrosło wiele teorii spiskowych. Opisany obraz jest trzecim film dokumentalny w historii nagrody LUX, który znalazł się w gronie trzech finalistów;
  • poruszający zagadnienia równości kobiet i mężczyzn film pt. „Bóg istnieje, a jej imię to Petrunia” północnomacedońskiej reżyserki Teony Strugar Mitevskiej;
  • oraz „Królestwo” hiszpańskiego reżysera Rodriga Sorogoyena, czyli polityczny thriller o korupcji i upadku odnoszącego sukcesu polityka i jego lenna.

 

Zwycięski film wybiorą posłowie do PE, a nagroda zostanie przyznana 27 listopada.

 

 

Publikacja współfinansowana ze środków UE.